موازین قضائی

دقت بيشتر‌درثبت اختراع

با تصویب آیین‌نامه‌ای توسط قوه‌قضاييه، در فرآیند ثبت اختراعات تغییراتی به‌وجود آمد

نویسنده: پدرام صادقيه 

ايده و اختراع براي پيشرفت جامعه بسيار كليدي است. بر اين اساس قانون ثبت اختراعات، طرح‌هاي صنعتي و علايم تجاري در سال 1386 و آيين‌نامه اجرايي آن در سال 1387 عهده‌دار تعيين وضعيت مخترعان و ثبت اختراعات آنهاست. اخيرا نيز آيين‌نامه اجرايي اين قانون اصلاح شده است.

به اين‌ترتيب كه مراحل ثبت اختراع از ملاحظات بيشتري برخوردار شده است. بنابراين دقت بيشتري در ثبت اختراعات در اصلاحيه اخير شده است؛به طوري كه زمان بررسي یک اختراع که 6 ماهه بود به 9 ماه افزایش یافته است. در ضمن مقرر شده است كه مرجع رسيدگي به ثبت اختراع مي‌تواند از كارشناسان دعوت كند تا به صورت حضوری توضیحاتی را ارایه دهند.
اختراع، طبق قانون نتيجه فكر فرد است كه براي اولين بار فرآيند يا فرآورده‌اي خاص را ارايه مي‌كند و مشكلي را در يك حرفه‌، فن‌، فناوري‌، صنعت و مانند آنها حل مي‌كند. اختراعي قابل ثبت است كه حاوي ابتكار جديد و داراي كاربرد صنعتي باشد.

اظهارنامه براي ثبت اختراع
مطابق با آيين‌نامه مربوط به ثبت اختراعات و طرح‌هاي صنعتي هر كسی كه مي‌خواهد اختراع خود را رسما ثبت كند، بايد اظهارنامه‌اي تهيه كند. به اين ترتيب كه اظهارنامه مذكور را آماده كرده و به مرجع ثبت تقديم كند. از نظر ظاهري نيز اظهارنامه ثبت اختراع بايد در سه نسخه و در فرم مخصوص و به زبان فارسي تنظيم شده و پس از ذكر تاريخ، توسط متقاضي يا نماينده قانوني وي امضا شود.
مقرره سابق آيين‌نامه به‌طور خلاصه در ماده 28 اشاره مي‌كرد كه مرجع ثبت، پس از دريافت اظهارنامه و ضمايم مربوط، آن را ظرف ۶ ماه از حيث انطباق با شرايط شكلي و ماهوي مندرج در قانون و اين آيين‌نامه بررسي مي‌كند. اما مقررات جديد اصلاحي توسط رياست محترم قوه‌قضاييه هم به تفصيل اين تشريفات را بيان كرده است و هم تغييراتي جزيي در آن داده است.
ماده ۲۸ جديد مقرر كرده است: «مرجع ثبت پس از دریافت اظهارنامه و ضمايم مربوطه آن، ظرف ۴ ماه ضمن انطباق با شرایط شکلی مندرج در قانون و این آیین‌نامه بررسی مقدماتی می‌كند. پس از بررسی مقدماتی و احراز شرایط شکلی اختراع، مرجع مذکور موظف است یک نسخه از اظهارنامه را به همراه مدارک و مستندات مربوط به مرجع ذی‌صلاح جهت احراز ماهوی اختراع ادعایی ارسال كند.
مرجع یادشده ضمن حفظ محرمانگی اختراع، حداکثر ظرف ۵ ماه اظهارنامه را از نظر انطباق با شرایط ماهوی اختراع مقرر در قانون و این آيین‌نامه بررسی و نتیجه را به صورت مستند به مرجع ثبت اعلام می‌كند. مرجع ثبت به محض وصول پاسخ حسب مورد تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد گرفت.» مي‌بينيم كه تشريفات ثبت اختراع به مراتب بيشتر شده و به جاي زمان 6ماهه، مدت 9 ماهه تشريفات بررسي اظهارنامه ثبت اختراع جايگزين آنشده است.
همچنين در ادامه مقررات جديد بيان كرده‌اند كه چنانچه مرجع بررسی ماهوی، ظرف مهلت مقرر پاسخ ندهد، مرجع ثبت، اظهارنامه متقاضی را ظرف مدت سه ماه به نحو مقتضی بررسی و تصمیم لازم را اتخاذ می‌كند. در صورت ضرورت مرجع بررسی ماهوی می‌تواند توضیحات تکمیلی متقاضی را اخذ کند. علاوه بر اين سازمان ثبت مکلف است با بهره‌گیری از توانمندی‌های داخلی و بین‌المللی نسبت به ظرفیت‌سازی درون سازمانی و برون سازمانی و آموزش تخصصی کارشناسان مربوط و ایجاد رویه واحد، اقدام لازم را معمول دارد.
سازمان ثبت مکلف است با استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات داخلی و بین‌المللی نسبت به ایجاد و راه‌اندازی پایگاه اطلاعات اختراعات اقدام و آن را جهت تسهیل بررسی ماهوی در اختیار مرجع ذی‌صلاح مرتبط قرار دهد. در ضمن متقاضی مکلف است هزینه بررسی ماهوی اختراعات را ظرف مدت ۳۰ روز به مرجع بررسی ماهوی پرداخت و رسید آن را به مرجع ثبت تسلیم كند. در صورت عدم پرداخت هزینه در موعد مقرر، اظهارنامه بي‌اعتبار تلقی خواهد شد. کسب نظر از مراجع ذی‌صلاح بر اساس قرارداد با آنها صورت می‌گیرد.

مرجع رسيدگي به اعتراضات
همان‌طور كه در بالا گفته شد، مخترع بايد به منظور ثبت اختراع خود، اظهارنامه‌اي را تحويل مرجع ثبتي بدهد. ممكن است اين درخواست ثبت اختراع از طرف مرجع ثبتي رد يا قبول شود. در صورت رد درخواست ثبت اختراع متقاضي، وي مي‌تواند طبق ماده 58 آيين‌نامه اجرايي مربوط به ثبت اختراعات و طرح‌هاي صنعتي از تصميم مرجع ثبتي اعتراض كند. اعتراض مخترع، بايد در دو نسخه به صورت كتبي و همراه با دلايل و مستندات مربوط و رسيد مربوط به پرداخت هزينه رسيدگي به رد ثبت، ظرف ۳۰ روز از تاريخ ابلاغ تصميم، از طريق مرجع ثبت به كميسيون موضوع ماده ۱۷۰ آيين‌نامه اجرايي مذكور، تسليم شود. پس از ثبت اعتراض‌نامه، نسخه دوم آن با قيد تاريخ و شماره وصول به معترض مسترد مي‌شود. مهلت مذكور براي متقاضي مقيم خارج از كشور ۶۰ روز است. ماده ۱۷۰ آيين‌نامه فوق نيز بيان كرده است كه كميسيون مذكور مركب از اعضاي زير تشكيل مي‌شود:
رييس اداره ثبت اختراعات، اداره ثبت طرح‌هاي صنعتي يا اداره ثبت علايم تجاري، حسب مورد.
نماينده‌اي از جانب مدير كل اداره كل مالكيت صنعتي.
يك كارشناس يا متخصص كه در صورت لزوم مي‌تواند خارج از سازمان باشد.
آيين‌نامه اخير اضافه مي‌كند كه رياست كميسيون به عهده نماينده مدير كل اداره كل مالكيت صنعتي قرار دارد. همچنين تصميم‌گيري در كميسيون با اكثريت آرا است. اين تصميمات براي مرجع ثبت لازم‌الاتباع خواهد بود. علاوه بر اين مقرر شده است كه كارشناس رسيدگي‌كننده نمي‌تواند نسبت به همان موضوع در كميسيون شركت كند. همچنين كميسيون داراي يك عضو علي‌البدل خواهد بود كه از بين كارشناسان و توسط مدير كل اداره كل مالكيت صنعتي تعيين خواهد شد. گفتني است طبق مقررات چنانچه حضور اعضاي كميسيون مستلزم پرداخت حق‌‌الزحمه باشد، پس از تاييد مدير كل اداره كل مالكيت صنعتي، از محل اعتبارات سازمان تامين و پرداخت خواهد شد. اخيرا نيز حكم ديگري به اين ماده اضافه شده است. طبق مفاد اين مقررات جديد: «چنانچه کمیسیون، اخذ توضیح از کارشناس یا کارشناسان بررسی ماهوی اختراع را جهت اتخاذ تصمیم ضروری بداند، می‌تواند از آنان برای حضور در جلسه دعوت کند».
لازم به ذكر است كه طبق اصلاحيه اخير رياست محترم قوه‌قضاييه، هزینه بررسی ماهوی اختراع شخص حقیقی يكصد و پنجاه هزار تومان و شخص حقوقی سيصد هزار تومان است.

منبع : همشهری حقوق

نوشته های مشابه

بستن